Lekcja 8 - przedimek określony

Czasami jakieś małe słówko, wypowiedziane w porę, robi kolosalne wrażenie. Takim małym słówkiem, które w oczach (i uszach) postronnych słuchaczy nada nam pozór doskonałych znawców esperanta, jest "la". A więc z sercem rozśpiewanym na melodie "O, la, la, la!" przystąpimy do nauki.

Gramatyka, jak każda gramatyka, stwierdza oschle, że "la" to przedimek określony, używany dla wskazania, że dana rzecz lub osoba jest już nam znana.

Przedimka "la" używa się bez zmiany dla wszystkich rodzajów, przypadków i liczb. Tylko przed imionami własnymi nigdy go nie używamy.

Końcówka przedimka "la" (czyli po prostu litera "a") może być opuszczona i zastąpiona apostrofem (l').

Tyle gramatyka, ale my powiemy Państwu coś od serca: La - to cudowne słówko! Jest ono uśmiechem esperanta. Zaraz się przekonamy, ile śpiewności nabiorą nasze zdania przez wprowadzenie tego maleńkiego "la". I jeszcze coś na ucho: gdyby ktoś z Państwa nie bardzo wiedząc, gdzie je wstawić pomylił się - to trudno. Dziury w niebie nie będzie. Najwyżej jakiś rzeczownik zrobi taką minę, jakby już kiedyś o nim mówiono.

No, przeczytajmy sobie:

Jan estas feliĉa homo. Li amas vilaĝon kaj laboron. Li estas terkulturisto. La fianĉino de Jan, Maria, loĝas en la sama vilaĝo kaj ĉe la sama vojo, kie staras la domo de Jan. Ĉiam, kiam Jan havas liberan tempon, li iras al Maria. Ili parolas kaj legas interesajn gazetojn. Inter la gazetoj estas ankaŭ "Nowa Wieś". En "Nowa Wieś" estas kurso de la internacia lingvo Esperanto. Maria kaj Jan lernas la internacian lingvon. Jan estas ankaŭ filatelisto. La filatelistoj tre ŝatas paroli pri poŝtmarkoj. La poŝtmarkoj de Jan estas tre interesaj. Li havas polajn, francajn, germanajn, japanajn kaj diversajn aliajn poŝtmarkojn. Jan deziras korespondi kun filatelistoj de la tuta mondo kaj interŝanĝi la poŝtmarkojn. Maria ankaŭ deziras korespondi pri diversaj temoj.

pokaż / ukryj tłumaczenie

A teraz nowe słówka, które same wejdą do głowy, jeśli się je dwa do trzech razy głośno przeczyta:

alia - inny
ĉe - u, przy
ĉiam - zawsze
deziri - życzyć, pragnąć
diversa - rozmaity, różny
feliĉa - szczęśliwy
filatelisto - filatelista
franca - francuski
gazeto - gazeta
germana - niemiecki
internacia - międzynarodowy
interŝanĝi - wymieniać, zamieniać
japana - japoński
kie - gdzie
korespondi - korespondować
kurso - kurs
laboro - praca
  legi - czytać
lerni - uczyć się
libera - wolny
lingvo - język, mowa
loĝi - mieszkać
mondo - świat
pola - polski
poŝtmarko - znaczek pocztowy
sama - ten sam, ta sama, to samo
sia - swój
stari - stać
ŝati - lubieć
temo - temat
terkulturisto - rolnik
tuta - cały
vilaĝo - wieś