Lekcja 25 - imiesłowy czynne i bierne

Jak jest różnica między bijącym a bitym? Hm, zasadnicza! Od dzisiaj będziemy umieli nie tylko odczuć ją, ale i wyrazić po esperancku.

Przyczytajmy (jak zwykle pełnym głosem) i przetłumaczmy, zerkając do nowych słówek, ten oto tekst:

Mi amas vin, do mi estas amanta kaj vi estas amata. Dorotka estas mia plej amata filino. Patro batas filon, kiu estas malbona lernanto. Patro estas batanta kaj filo estas batata. Pomo, kiu falis, estas falinta. Falinta pomo ne revenas sur arbon. Ne parolu pri via pasinta amo. Neniu konas venontan tempon.
La vorto "esperanto" signifas homon, kiu havas esperon. "Esperanto" estis pseŭdonimo de doktoro Zamenhof, kiu kreis nian lingvon internacian. Zamenhof estis kreinto de la internacia lingvo.
Avo estas posedinto, filo estos posedanto kaj nepo estas posedonto de tiu bieno. Kiam Varsovio estis konstruata, Krakovo estis jam delonge konstruita. Tio estas finata, kaj tio jam finita. Ŝuldoj de mia amata edzo ne estos de mi pagataj. Ne? Do ili tute ne estos pagitaj.
Libro de la juna verkisto estas eldonota en venonta jaro.

pokaż / ukryj tłumaczenie

Nowe słówka:

amata - kochany
amanta - kochający
amanto - amant, kochanek
arbo - drzewo
bati - bić
batata - bity
batanta - bijący
bieno - majątek (ziemski)
eldoni - wydać
eldonota - ten który będzie wydany
espero - nadzieja
esperanto - mający nadzieję
fali - upaść
falinta - upadły
finata - kończony
finita - skończony
jaro - rok

konstrui - budować
konstruata - budowany
konstruita - zbudowany
krei - tworzyć
kreinto - twórca; ten który stworzył
larnanto - uczący się, uczeń
pagi - płacić
pagata - płacony
pagita - zapłacony
pasinta - przeszły
pomo - jabłko
posedanto - posiadać
posedinto - ten który posiadał
pseŭdonimo - pseudonim
reveni - wrócić
ŝuldo - dług
venonta - przyszły, ten który przyjdzie

Końcówka "at" - oznacza imiesłów bierny czasu teraźniejszego. Np.:

razi - golić
bati - bić

razata - golony
batata - bity

Końcówka "it" - oznacza imiesłów bierny czasu przeszłego. Np.:

skribi - pisać
skribita - napisany

Końcówka "ot" - oznacza imiesłów bierny czasu przyszłego. Np.:

puni - karać
punota - ten który ma być ukarany

Końcówka "ant" - oznacza imiesłów czynny czasu teraźniejszego. Np.:

paroli - mówić
plori - płakać

parolanta - mówiący
ploranta - płaczący

Końcówka "int" - oznacza imiesłów czynny czasu przeszłego. Np.:

morti - umierać
mortinto - nieboszczyk; ten który umarł

Końcówka "ont" - oznacza imiesłów czynny czasu przyszłego. Np.:

pagi - płacić
naskiĝi - rodzić się

pagonto - ten, który będzie płacił
naskiĝonto - ten, który się urodzi