{"id":4313,"date":"2023-04-01T00:01:12","date_gmt":"2023-03-31T23:01:12","guid":{"rendered":"https:\/\/esperanto.pl\/?p=4313"},"modified":"2023-08-13T01:36:09","modified_gmt":"2023-08-13T00:36:09","slug":"unua-aprilo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/esperanto.pl\/pl\/2023\/04\/01\/unua-aprilo","title":{"rendered":"GRAVE: Intervjuo, Protokolo kaj Reenkonstruo de la Historio de la Pola Esperanto-Asocio"},"content":{"rendered":"

Prezenti\u011das nova informo<\/strong> pri la fondado de la Pola Esperanto-Asocio (PEA), kiun anta\u016de ne sciis e\u0109 la plej spertaj historiistoj de la movado<\/strong>.<\/p>\n

\u0108iuj konsideras la jaron 1908 kiel la komencan punkton de la asocio. Tamen, ne tiom da homoj scias, ke la PEA havas pli maljunan kaj intrigantan historion. La verajn radikojn de la asocio ni devas ser\u0109i multe pli frue, anta\u016d kelkaj jarcentoj.<\/p>\n

La malnova Pola Esperanto-Asocio estis fondita en la 15-a jarcento kiel sekreta societo de alkimistoj kaj magiistoj, kiuj ser\u0109is la sekreton de eterna vivo kaj eksterordinaraj fortoj.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Kiel sekreta societo, la membroj de la PEA devis havi lingvon, kiu estus nekomprenebla por la neeletitaj homoj. Esperanto estis la perfekta elekto, \u0109ar \u011di estis nur kelkajn jarojn malnova en tiu tempo kaj nur kelkaj homoj scipovis paroli \u011din.<\/p>\n

La membroj de la PEA estis aktive implikitaj en la prizorgo kaj evoluigo de la esperanta lingvo. Ili sekrete disvastigis la lingvon tra siaj alkimiaj laboratorioj, kaj kiam ili bezonis pli ampleksan disvastigon, ili fondis la publikan version de la asocio en 1908.<\/p>\n

La plej konata persono en la historio de la PEA estas Ludwik Lejzer Zamenhof<\/strong>, la kreinto de Esperanto, kiu fari\u011dis membro de la asocio en la fruaj jaroj de la 20-a jarcento. La korespondado inter Zamenhof kaj la membroj de la PEA enhavis multajn diskutojn pri la eterna vivo kaj sekretaj alkimiaj praktikoj.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

La sekreta societo estis forigita kun la alveno de la 20-a jarcento, kaj la oficiala PEA konservis nur parton de la sekretaj alkimiaj dokumentoj kaj bildoj. La plej granda parto de la materialoj restas \u015dajne forperdita en la antikvaj arkoj de la asocio. Tiu nova informo en la historio de la PEA estas intriganta kaj sugestas, ke la influo de la esperanto-movado estis pli etendita kaj pli mistera, ol oni kredas. Estas ankora\u016d multe da sekretaj dokumentoj kaj pruvoj por eltrovi pri la sekreta alkimia socia\u0135o kaj ties influo en la krea\u0135o kaj disvastigo de la internacia lingvo.<\/p>\n

Estas anka\u016d bone konservita unika intervjuo kun „Karolus”<\/strong>, membro de la Sekreta Societo de la Pola Esperanto-Asocio.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

La Sekreta Societo de la Pola Esperanto-Asocio (SSPEA) estas malnova kaj mistera grupo de alkimistoj kaj magiistoj, kiuj ser\u0109is sekretojn kaj potencojn, kiuj transpasus la limojn de ordinara homa kapablo. Hodia\u016d, mi havis la privilegion paroli kun „Karolus”, kiu estas membro de la SSPEA ekde de lia infana\u011do.<\/p>\n

Mi:<\/strong> Saluton, Karolus. Dankon, ke vi donas tempon por paroli kun mi. Kiel vi fari\u011dis membro de la SSPEA?<\/p>\n

Karolus:<\/strong> Saluton. Mi estas feli\u0109a, ke mi havas la eblecon paroli pri la historio de nia societo. Mi fari\u011dis membro de la SSPEA pro mia patro, kiu estis membro de la societo anta\u016d ol mi naski\u011dis. Kiel infano, mi ofte a\u016ddis diskutojn kaj renkontojn de la membroj de la societo. Kiam mi fari\u011dis plenkreska, mi estis invitatulo en la societo.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Mi:<\/strong> Kiel la SSPEA rilatis al la Esperanto-movado?<\/p>\n

Karolus:<\/strong> La SSPEA kaj la Esperanto-movado estis \u0109iam interligitaj. Ni uzis Esperanton kiel internan lingvon, kaj ni havis intereson en la disvastigo de la lingvo por niaj celoj. Ni kontribuis al la evoluo de la lingvo kaj estis inter la unuaj homoj, kiuj eksperimentis kun Esperanto kiel celo de siaj alkimiaj laboratorioj.<\/p>\n

Mi:<\/strong> Kion vi povas diri pri la sekretoj kaj potencoj, kiujn la SSPEA ser\u0109is?<\/p>\n

Karolus:<\/strong> Tio estas delikata temo, kiu ne estas facile priskriba. Ni ser\u0109is sekretojn, kiujn la plejmulto de homoj konsideris neebla\u0135oj. Ni havis sperton en la kreado de eliksiroj kaj kremoj, kiuj povus plibonigi la vivon kaj la sanon de homoj. Krom tio, ni havis konceptojn kaj teoriojn pri la fortoj kaj kapabloj, kiuj transpasus la limojn de la natura mondo.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Jen protokolo de la Renkonto de la Sekreta Societo de la Pola Esperanto-Asocio<\/p>\n

Loka\u0135o: Sekreta \u0109ambro de la SSPEA<\/p>\n

Dato: 15-a de majo, 1677<\/p>\n

Partoprenantoj:
\n„Karolus”
\n„Sophia”
\n„Ludovicus”
\n„Anna”
\n„Maximus”
\n„Hercules”
\n„Isabella”
\n„Regina”
\n„Aurelia”
\n„Theodorus”<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

La renkonto komenci\u011dis je la oka horo vespere, kiam \u0109iuj partoprenantoj estis prezentaj en la sekreta \u0109ambro de la SSPEA. La renkonti\u011do estis iniciato de „Sophia”, kiu portis nova\u0135ojn pri la trovo de novaj alkimia\u0135oj en la laboratorioj.<\/p>\n

„Sophia”<\/strong>: Saluton, amikoj kaj kunlaborantoj. Mi havas novajn informojn pri la laboroj de niaj alkimistoj. Ni trovis novajn metodojn por krei eliksirojn kaj kremojn, kiuj plibonigos la vivon kaj la sanon de homoj.<\/p>\n

„Ludovicus”<\/strong>: Tio estas tre interesiga nova\u0135o. Kiel ni povas uzi tiujn alkimia\u0135ojn por niajn celojn?<\/p>\n

„Anna”<\/strong>: Mi proponas, ke ni eksperimentu kun la kremoj kaj eliksiroj en niaj propraj korpoj, por vidi iliajn efikojn kaj por priskribi iliajn potencojn.<\/p>\n

„Hercules”<\/strong>: Tio estas bona ideo, sed ni devas esti singardaj. Ni ne scias, kiel tiuj alkimia\u0135oj influos nian korpon kaj nian mensojn.<\/p>\n

„Regina”<\/strong>: Mi proponas, ke ni faru pluan esploron de la alkimia\u0135oj, por certigi, ke ili estas sekuraj por uzo.<\/p>\n

„Aurelia”<\/strong>: Kaj kion ni faru kun la nova\u0135oj pri la transpasoj de la natura mondo?<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

„Theodorus”<\/strong>: Ni devas da\u016drigi nian esploron de tiuj fortoj kaj kapabloj, sed ni devas esti singardaj kaj respekti la naturajn le\u011dojn.<\/p>\n

„Isabella”<\/strong>: Mi konsentas. Ni devas atenti, ke ni ne malrespektu la naturajn le\u011dojn kaj ke ni ne kreu dan\u011deron por ni a\u016d por la mondo.<\/p>\n

„Maximus”<\/strong>: Kaj kion ni faru pri la disvastigo de la Esperanto-movado?<\/p>\n

„Karolus”<\/strong>: Ni devas da\u016drigi nian laboron kaj kontribui al la evoluo de la lingvo, kiel ni \u0109iam faris. Esperanto estas gravan instrumenton por niaj alkimiaj laboratorioj. La renkonto fini\u011dis je la deka horo vespere. \u0108iuj partoprenantoj konsentis pri la neceso da\u016drigi la laborojn kaj la esplorojn de la SSPEA<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

PS. Hodia\u016d estas<\/span> la unua de aprilo (Prima Aprilis). La tekstoj kaj bildoj estas kreitaj de artefarita inteligenteco.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prezenti\u011das nova informo pri la fondado de la Pola Esperanto-Asocio (PEA), kiun anta\u016de ne sciis<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4315,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[104,75,106],"tags":[],"class_list":["post-4313","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-www","category-pea","category-lingvo"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.1","language":"pl","enabled_languages":["eo","pl"],"languages":{"eo":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"pl":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/esperanto.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4313","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/esperanto.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/esperanto.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4313"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/esperanto.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4313\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4819,"href":"https:\/\/esperanto.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4313\/revisions\/4819"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4315"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/esperanto.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4313"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}